Сторінка 128



ДР–2 [3М]. Множення і ділення дробів. Тотожні перетворення раціональних виразів. Раціональні рівняння
Варіант 1

1. (2 бали.) Виконайте множення:

1) $-\frac{5my^5}{9a^3} \cdot \frac{27a^4}{10m^2y}$;
2) $\frac{7p-7n}{4x} \cdot \frac{2x^2-6x}{p^2-n^2}$.

Розв'язок:

1) $-\frac{5my^5}{9a^3} \cdot \frac{27a^4}{10m^2y} =$
$= -\frac{5my^5 \cdot 27a^4}{9a^3 \cdot 10m^2y} =$
$= -\frac{3ay^4}{2m}$

2) $\frac{7p-7n}{4x} \cdot \frac{2x^2-6x}{p^2-n^2} =$
$= \frac{7(p-n) \cdot 2x(x-3)}{4x(p-n)(p+n)} =$
$= \frac{7(x-3)}{2(p+n)}$

Відповідь: 1) $-\frac{3ay^4}{2m}$;
2) $\frac{7(x-3)}{2(p+n)}$.


2. (1 бал.) Піднесіть дріб до степеня:

1) $\left(-\frac{3p^3}{c}\right)^2$;
2) $\left(\frac{t^{10}m}{a^2}\right)^5$.

Розв'язок:

1) $\left(-\frac{3p^3}{c}\right)^2 = \frac{9p^6}{c^2}$

2) $\left(\frac{t^{10}m}{a^2}\right)^5 = \frac{t^{50}m^5}{a^{10}}$

Відповідь: 1) $\frac{9p^6}{c^2}$;
2) $\frac{t^{50}m^5}{a^{10}}$.


3. (2 бали.) Виконайте ділення:

1) $\frac{14m^2n}{5b^2} : (-7mn^2)$;
2) $\frac{6m-2}{15p^2} : \frac{1-9m^2}{25p^3}$.

Розв'язок:

1) $\frac{14m^2n}{5b^2} : (-7mn^2) =$
$= \frac{14m^2n}{5b^2 \cdot (-7mn^2)} =$
$= -\frac{2m}{5b^2n}$

2) $\frac{6m-2}{15p^2} : \frac{1-9m^2}{25p^3} =$
$= \frac{2(3m-1)}{15p^2} \cdot \frac{25p^3}{(1-3m)(1+3m)} =$
$= \frac{-2(1-3m) \cdot 25p^3}{15p^2(1-3m)(1+3m)} =$
$= -\frac{10p}{3(1+3m)}$

Відповідь: 1) $-\frac{2m}{5b^2n}$;
2) $-\frac{10p}{3(1+3m)}$.


4. (1 бал.) Розв'яжіть рівняння $\frac{x^2-16}{x+2} = 0$.

Розв'язок:

Дріб дорівнює нулю, коли чисельник дорівнює нулю, а знаменник не дорівнює нулю:
$x^2 - 16 = 0$ і $x + 2 \ne 0$;
$(x - 4)(x + 4) = 0$, $x \ne -2$;
$x = 4$ або $x = -4$.

Відповідь: $-4$; $4$.


5. (2 бали.) Спростіть вираз

$\frac{1}{(y-1)(y-2)}+\frac{1}{(y-2)(y-3)}+\frac{1}{(y-3)(y-1)}$

і знайдіть його значення, якщо $y = 0$.

Розв'язок:

$\frac{1}{(y-1)(y-2)}+\frac{1}{(y-2)(y-3)}+\frac{1}{(y-3)(y-1)} =$
$= \frac{(y-3)+(y-1)+(y-2)}{(y-1)(y-2)(y-3)} =$
$= \frac{3y-6}{(y-1)(y-2)(y-3)} =$
$= \frac{3(y-2)}{(y-1)(y-2)(y-3)} =$
$= \frac{3}{(y-1)(y-3)}$
Якщо $y = 0$, то $\frac{3}{(0-1)(0-3)} = \frac{3}{3} = 1$.

Відповідь: $\frac{3}{(y-1)(y-3)}$; $1$.


6. (2 бали.) Спростіть вираз

$\frac{36-m^2}{m-8} \cdot \left(\frac{m}{m-6}-\frac{2m}{m^2-12m+36}\right)+\frac{12m}{m-6}$.

Розв'язок:

1)
$\frac{m}{m-6}-\frac{2m}{(m-6)^2} =$
$= \frac{m(m-6)-2m}{(m-6)^2} =$
$= \frac{m^2-8m}{(m-6)^2} =$
$= \frac{m(m-8)}{(m-6)^2}$
2)
$\frac{36-m^2}{m-8} \cdot \frac{m(m-8)}{(m-6)^2} =$
$= \frac{-(m-6)(m+6) \cdot m}{(m-6)^2} =$
$= -\frac{m(m+6)}{m-6}$
3)
$-\frac{m(m+6)}{m-6}+\frac{12m}{m-6} =$
$= \frac{-m^2-6m+12m}{m-6} =$
$= \frac{-m(m-6)}{m-6} =$
$= -m$

Відповідь: $-m$.


7. (2 бали.) Розв'яжіть рівняння $\frac{2x-1}{2x+1}+\frac{2x}{2x-1} = 2$.

Розв'язок:

ОВР: $x \ne -0{,}5$, $x \ne 0{,}5$. Помножимо обидві частини рівняння на $(2x + 1)(2x - 1)$:
$(2x - 1)^2 + 2x(2x + 1) =$
$= 2(4x^2 - 1)$;
$4x^2 - 4x + 1 + 4x^2 + 2x =$
$= 8x^2 - 2$;
$-2x + 1 = -2$;
$-2x = -3$;
$x = 1{,}5$ — належить ОВР.

Відповідь: $1{,}5$.

Повідомити про помилку